Почетна Актуелно Vuk Bačanović: Irinej ti sudi, Irinej ti preinačuje presude

Vuk Bačanović: Irinej ti sudi, Irinej ti preinačuje presude

by pera

Episkop g. Irinej se, mimo svih kanonskih i drugih propisa Crkve, stavio iznad Velikog crkvenog suda sa ambicijom da nenadležno sudi VCS, a posebno svojoj braći episkopima, kao i da ignoriše obavezujuće presude VCS.

Svojevremeno je Veliki crkveni sud (VCS) Srpske Crkve u slučaju nečovečnog postupanja bačkog vladike Irineja prema dvojici njegovih sveštenika presudio da je Crkveni sud Eparhije bačke doneo nezakonitu odluku. Naime, on je dvojicu sveštenika kaznio kaznama koje nisu propisane Ustavom SPC ili Pravilima i postupkom za crkvene sudove.

Dvojica sveštenika su u žalbenom postupku protiv presudâ Crkvenog suda Eparhije bačke (br. 83 i br. 84 od 13. maja 2016. godine) dobila slučaj. Prema kanonskoj praksi, ove dve pravosnažne i izvršne presude Velikog crkvenog suda nema pravo niko da anulira. Savjesni rad i odgovorno odlučivanje članova Velikog crkvenog suda doveli su do pobjede pravde i milosti za ljude koje je nadležni arhijerej, zbog sitnica, lišio osnovnih ljudskih i hrišćanskih prava.

Foto: Printscreen / YoutubeFoto: Printscreen / Youtube

Pravedan je samo onaj sud koji kaže da je Irinej u pravu

Ono što je najvažnije: nijedan propis, koji je na snazi u Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi, nije povrjeđen od strane Velikog crkvenog suda prilikom donošenja presudâ br. 200/17 i 201/17 od 4. maja 2017. godine u žalbenom postupku protiv presudâ Crkvenog suda Eparhije bačke br. 83 i br. 84 od 13. maja 2016. godine.

Međutim, ne leži vraže, sujeta bačkog vladike nije mogla da pretrpi ovaj poraz te da mu tamo neki VCS poništi dvije presude Crkvenog suda Eparhije bačke. On se u svojoj „molbi“ (kako je nazvao svoj akt, iako tako nešto ne postoji) pozivao ne na Jevanđelje, kanone i slične obavezujuće izvore crkvenog prava, nego na „prethodnu crkvenosudsku praksu“. Valjda je mislio da će time dodatno osnažiti svoje neargumentovane i paušalne ocjene ne samo o dve presude Velikog crkvenog suda nego i o članovima Velikog crkvenog suda.

On (Irinej Bački) je dvojicu sveštenika kaznio kaznama koje nisu propisane Ustavom SPC ili Pravilima i postupkom za crkvene sudove.

Inače, Veliki crkveni sud je viša crkvena sudska vlast za sve crkvene sporove unutarnje crkvene uprave koji ne spadaju u sudsku nadležnost Svetog arhijerejskog sabora i sinoda. Taj sud donosi punovažne odluke u vijeću sastavljenom od predjsednika, četiri člana i referenta. Veliki crkveni sud u drugom i posljednjem stepenu razmatra, odobrava, preinačava i poništava rješenja i presude Eparhijskih crkvenih sudova, po službenoj dužnosti ili po izjavljenoj žalbi.

Foto: Printscreen / YoutubeFoto: Printscreen / Youtube

Iz svega navedenog je jasno da je „molba“ (čitaj: naredba ili diktat) episkopa g. Irineja bila neosnovana i da Sveti Arhijerejski Sinod nije bio nadležan da o njoj raspravlja. Ono što se, međutim, desilo, predstavlja još jednu tamnu mrlju u istoriji Sinoda.

Naime, potpuno nekanonski i bez ikakvog prava, bački vladika Irinej odbija da kao nadležni episkop izvrši odluku VCS i od Sinoda bespravno zahtjeva da Sinod njemu vrati predmet u nadležnost. I umjesto da mu Sinod to pravo uskrati i podsjeti ga da nije iznad zakona, desilo se suprotno. Bački je ponovo preuzeo predmet u svoje ruke, ignorisao odluku VCS i samovoljno poništio donete odluke. Takođe je zanimljivo da Sinod ovdje nije nastupio odlučno: niti je sankcionisao dotičnog vladiku niti je predmet dostavio na dnevni red Svetog arhijerejskog sabora u maju 2018. godine.

Dakle, jedino što je Sveti Arhijerejski Sinod mogao i morao učiniti jeste da arhivira navedene akte episkopa Irineja zbog nenadležnosti i da ga pozove da izvrši pravosnažne presude Velikog crkvenog suda br. 200/17 i 201/17 od 4. maja 2017. godine.

Crkvenoirinejska praksa

Sinod je postupio mimo pravila (iako se danas može čuti izreka „o sinodskim odlukama se ne raspravlja“) jer Sinod nema prava da preinačuje odluku VCS. Uprkos tome, predmet se ponovo našao u kabinetu bačke eparhije i njenog milostivog episkopa.

On se u svojoj „molbi“ (kako je nazvao svoj akt, iako tako nešto ne postoji) pozivao ne na Jevanđelje, kanone i slične obavezujuće izvore crkvenog prava, nego na „prethodnu crkvenosudsku praksu“.

Da u Srpskoj Crkvi ne bi trijumfovala samovolja i bezakonje postarao se episkop žički Justin koji je kao član VCS podnio predstavku-žalbu Svetom arhijerejskom saboru maja mjeseca 2018. godine. Epilog je ipak bio srećniji nego što bi neko pomislio. Naime, Sveti arhijerejski sabor je cio dan raspravljao o ovom slučaju i presudio da bački episkop nije imao prava dezavuisanja odluke VCS kao i da Sinod nije smio da mu vrati predmet. Sabor je donio odluku da bački vladika pomiluje dvojicu nepravedno kažnjenih sveštenika.

Kao zaključak treba reći sljedeće: kad već episkop g. Irinej pominje „crkvenosudsku praksu“ onda bi bilo pošteno i korektno da je pogledao kakva je bila crkvenosudska praksa u Crkvenom sudu eparhije bačke prije njegovog izbora za episkopa bačkog, odnosno da li je Crkveni sud Eparhije bačke ikada prijee njega donio presudu kojom je sveštenika kaznio kaznama koje nisu propisane Ustavom SPC ili Pravilima i postupkom za crkvene sudove – kao što je to on činio u oba slučaja.

Foto: BetaFoto: Beta

Upravo se episkopu Irineju, kad već navodi crkvenosudsku praksu, može prigovoriti da je Crkveni sud eparhije bačke pod njegovim predsjedništvom kao nadležnog arhijereja ovakvim presudama grubo narušio crkvenosudsku praksu tog Suda.

Da ovdje ne govorimo o činjenici da Sveti Arhijerejski Sinod nikada nije odlučivao po presudama Velikog crkvenog suda, odnosno onako kako je to u svojoj molbi tražio episkop Irinej. Jer kada je crkvenoirinejska praksa u pitanju, pravda je ono što se Irineju ćefne.

Umjesto da postupi po zakonu i sprovede u djelo dvijee pravosnažne i izvršne presude Velikog crkvenog suda, bački vladika se odlučio na jedan marifetluk. Obratio se samome sebi, to jest Svetom arhijerejskom sinodu (za neupućene: to je njegovo trajno obitalište) sa molbom za „za poništenje presudâ Velikog crkvenog suda br. 200/17 i 201/17 od 4. maja 2017. godine i osnaženje presudâ Crkvenog suda Eparhije bačke br. 83 i br. 84 od 13. maja 2016. godine ili za vraćanje navedenih presuda Velikom crkvenom sudu na ponovno razmatranje“.

Kad god smisliš kakvo zlo, a ti se Sinodu obrati

Obraćajući se Sinodu, bački vladika nije izjavio da li je postupio po dvije pravosnažne i izvršne presude Velikog crkvenog suda. Zatim, on se Svetom Arhijerejskom Sinodu obratio kao „vanrednoj sudskoj vlasti u prvoj instanci“. U ovim riječima se otkriva sva tajna Bulovićevog djelovanja proteklih decenija.

Naravno, Sinod uopšte nije vanredna sudska vlast za prijestupe sveštenika, đakona i vjernika ni u prvoj, a ni u bilo kojoj instanci. Koje su nadležnosti Sinoda pokazuje odredba iz čl. 70 tač. 35 Ustava SPC. Sveti Arhijerejski Sinod nije nadležan da sudi sveštenicima po drugostepenim presudama, tj. presudama Velikog crkvenog suda, koje su, shodno čl. 87 Pravila i postupka za crkvene sudove SPC, konačne i izvršne.

Pozvavši se na pogrešnu ustavnu odredbu koja se u predmetnim stvarima ne može primijeniti, bački je pokušao da članove Velikog crkvenog suda obmane i preotme im slučaj.

U njemu svojstvenom maniru napadâ ad hominem, u želji da, čak i na protivpravan način kome je pribjegao, poništi dvije neponištive presude VCS, bački vladika je toliko posrnuo da je te presude uporedio „jedino sa haškim presudama i sa haškom pravdom“. Eto kako se u vrhu SPC obračunava bački vladika sa onima koji ne postupaju po njegovoj ličnoj želji, zamisli i očekivanju. Možete li zamisliti kako onda prolaze njegovi direktno potčinjeni sveštenici?!

Članovi VCS suda su izrazili čuđenje da je episkop g. Irinej kao ugledni bogoslov u svom „osvrtu“ na odluke VCS isključivo koristio srednjoškolski udžbenik Branka Cisarža ”Crkveno pravo II” (Beograd, 1973.g.). Ovaj samozvani ekspert (koji je nedavno izjvio da propise SPC ima u malom prstu), nije imao saznanje da pomenuti srednjoškolski udžbenik (na koji se više puta pozivao) sadrži tumačenje Postupka za crkvene sudove SPC iz 1933. godine, koji se od 1961. godine ne primenjuje u Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi. Dakle, episkop Irinej se u svom „osvrtu“ pozvao na akt koji ne važi u Srpskoj Crkvi već više od pola veka. Treba li nabrajati dalje!?

Sud, to sam ja

Na ovaj način, episkop g. Irinej se, mimo svih kanonskih i drugih propisa Crkve, stavio iznad Velikog crkvenog suda sa ambicijom da nenadležno sudi VCS, a posebno svojoj braći episkopima, kao i da ignoriše obavezujuće presude VCS u ova dva slučaja.

Međutim, VCS se postavio dostojanstveno i autoritativno: nije dozvolio da se pravosnažne, konačne i izvršne presude Velikog crkvenog suda ponište i podsjetio je nadležnog episkopa bačkog g. Irineja da presude VCS izvrši kao svoju jedinu obavezu.

DIREKTNO